De oorlog heeft tot een enorme materiële schade geleid. Gebouwen en infrastructuur zijn vernield en in sommige steden zijn hele stadswijken verdwenen. Veel landbouwareaal is onbruikbaar en de industrie is geroofd of vernietigd. Na de bevrijding treedt een nationaal kabinet aan, dat onder het motto "Herstel en vernieuwing" met gezwinde spoed aan de wederopbouw begint. Voor de wederopbouw van gebouwen en infrastructuur zijn bouwmaterialen nodig, maar ook transportmiddelen, bijvoorbeeld voor de aannemerij. Al vóórdat de grote hulpverlening in het kader van het zogenaamde Marshallplan op gang komt, worden in de Verenigde Staten productiemiddelen besteld, waaronder railmaterieel.

Zeer imposant
Reeds in 1946 arriveert in de haven van Rotterdam een 25-tal Amerikaanse diesellocomotieven voor industrieel smalspoor van Whitcomb, onderdeel van de Baldwin Locomotive Company. Eenmaal in Nederland worden de locomotieven verdeeld over twee grote verhuurbedrijven voor smalspoormaterieel; tien gaan er naar Oving Spoor in Hendrik Ido Ambacht en vijftien naar Spoorijzer in Delft. Deze bedrijven verhuren spoorwegmaterieel aan aannemers op het moment dat ze dat nodig hebben, zodat rails, locomotieven en wagens zo efficiënt mogelijk kunnen worden ingezet. Deze locomotieven van het type 5 DM 19 B zijn zeer imposant, al rijden ze op smalspoor van niet meer dan 70 cm breed.

Grote bouwwerken
Het zijn krachtige en robuuste machines met een motor van Caterpillar. Interessant detail is het extra benzinemotortje voor het starten van de hoofdmotor; deze draait te zwaar om hem met de hand aan te slingeren! Typisch is verder de cabine, die aan de achterzijde toegankelijk is; aan de zijkant is meer gebruikelijk.
De Whitcomb met het fabrieksnummer 40311 is één van de locomotieven die bij Oving Spoor terechtkomt. Samen met haar soortgenoten heeft ze in de eerste jaren direct na de oorlog, met name bij grote bouwwerken, een belangrijke rol gespeeld.

DIESELLOCOMOTIEF WHITCOMB 40311 ALS ERFGOED

In 1987 wordt de locomotief aan de collectie van het Nederlandse Smalspoormuseum toegevoegd. Inmiddels heeft een ingrijpende restauratie plaatsgevonden, waarna de locomotief sinds 2003 weer rijdend aan het publiek getoond kan worden. Daarbij hebben de authentieke bedrijfskleuren van Oving Spoor plaats moeten maken voor Amerikaans legergroen.

CULTUURHISTORISCHE WAARDE

Deze locomotief vertegenwoordigt de wederopbouw van ons land direct na de Tweede Wereldoorlog. Het object heeft daarmee presentatiewaarde vanwege de bijzondere geschiedenis en is met een B-status ingeschreven in het Nationaal Register Railmonumenten.

Diesellocomotief Whitcomb 40311 in het Nationaal Register Mobiel Erfgoed >>